Hoe produceer je een podcast? – 10 tips voor een goede montage en mix

Na de opname is het tijd voor het monteren, mixen en masteren van de podcast. Hieronder 10 tips om je podcast top te laten klinken en klaar te maken voor publicatie!

1. Ben niet bang om te knippen in de audio.
Om de podcast lekker te laten lopen kun je hele passages weghalen of inkorten. Dit maakt de podcast vaak krachtiger en meer ‘to the point’. Ook versprekingen, lange stiltes en “euhhhh’s” weghalen kan helpen om je podcast beter en duidelijker te maken voor je luisteraar. Opschonen dus. Dit is stap 1 in het maken van een goede mix.

2. Alleen de spreker die aan het woord is ‘aan’ zetten in je audio software
Ik gaf eerder al de tip om altijd in losse sporen op te nemen, elke spreker zijn eigen spoor. Om de audio beter te laten klinken kan het helpen alleen het spoor van de spreker die aan het woord is ‘aan’ te zetten. Door op dat punt de audio van de andere sporen te wissen, op ‘mute’ te zetten, of gewoon veel zachter te zetten. Dit levert een lekker direct geluid op en kan een heel groot verschil in geluidskwaliteit maken! Je hebt ook plugins die je hierbij kunnen helpen, zoals een noise gate of expander. Hoe dat werkt? Check het in deze tutorial!

3. Processing tips: EQ
Een paar tools heb je eigenlijk altijd nodig bij het mixen van een podcast. Een equalizer is een voorbeeld daarvan. Dat is een volumeknop, maar dan alleen voor een bepaalde frequentie. Je kunt bijvoorbeeld de frequenties die zorgen voor de verstaanbaarheid in de stem een beetje harder zetten. En je zult storende frequenties juist zachter zetten. Net zo lang tot de stem helemaal goed klinkt. Hoe werk je nou met een EQ? Check het filmpje hieronder even. En om je nog verder op weg te helpen: hier een Cheat Sheet met een goede startsetting voor stemopnames. Gebruik dit vooral als startpunt, niet als eindinstelling! 🙂

4. Processing tips: Compressie
Ook zo’n tool die je eigenlijk altijd wel op stemopnames zet. Een compressor is een soort geautomatiseerde volumeknop. Je stelt een bepaald maximumvolume in en geeft de compressor de opdracht om alles wat harder is dan dat, zachter te zetten. Zo blijft het volume van je sprekers consistenter en dat luistert vaak een stuk prettiger! Hoe werkt een compressor? Zie het filmpje hieronder. Hoe stel je een compressor in, specifiek bij stemopnames? Check het Cheat Sheet hier!

5. Stemmen en muziek in balans zetten
Stel, je hebt een begin muziekje waar de presentator overheen praat. Een heel veel gehoorde vraag: Hoe zorg ik dat de muziek de spraak niet in de weg gaat zitten?
Nou, gewoon de muziek zachter zetten is een optie. Maar niet de beste, want soms moet je de muziek dan zo zacht zetten dat je de sfeer daarvan ook niet meer meekrijgt. Een betere optie: zet een equalizer op de muziek en zet het gebied tussen de 3-6kHz een paar dB (3 of 4) zachter. Gebruik een Q-factor van ongeveer 1. Zoals in het plaatje hieronder. (Geen idee waar ik het over heb? Het filmpje hierboven over EQ’s maakt alles duidelijk!) Op deze manier haal je de frequenties die de spraak zo in de weg zitten uit de muziek. Hierdoor kun je de spraak meteen beter verstaan en de muziek harder zetten zonder dat het in de weg zit. Ideaal dus! Wil je het effect nog meer versterken? Draai dan de frequenties tussen 3 en 6 kHz er juist een beetje bij in de stemmen.

6. Hoe hard moet de muziek staan?
De ideale situatie is dat de spraak zonder enige moeite te verstaan is en de muziek toch nog duidelijk hoorbaar is voor de sfeer. Tip 5 gaat je hier heel erg bij helpen. Een tip om te kijken of je op de goede weg bent met de balans tussen stemmen en muziek: gebruik een koptelefoon, maar zet die niet op maar leg ‘m voor je op tafel neer. Zet dan het geluid iets harder, zodat je het via de koptelefoon toch nog hoort. Kun je nu zowel de muziek als de stemmen goed horen? En is de stem zonder enige moeite te verstaan? Dan zit je waarschijnlijk een heel eind in de goede richting met de balans tussen stemmen en muziek.

7. Hoe hard moet het totaalvolume zijn?
Als alles in balans staat, is het tijd om je te richten op de klank en het volume van het geheel. Mastering heet dat. Als je jouw podcast voorbij hoort komen, moet hij ongeveer net zo hard klinken als alle andere podcasts. En dit is heel lastig, want op internet is er eigenlijk geen standaard. In veel podcast apps hoef je je hier minder zorgen om te maken trouwens: zij ‘normaliseren’ alle audio zodat alles ongeveer even hard klinkt. Ik wil het daarom ook lekker simpel houden hier. Zorg dat je de Waves L1 of L2 plugin hebt (plaatje hieronder). Zet deze op de master fader. Trek hiervan de ‘threshold’ slider naar beneden, totdat je ziet op de meter dat de limiter een beetje gaat werken. Zorg dat hij soms wat pieken een paar dB afremt, ‘limit’ dus. Laat hem vooral niet te hard werken, dat komt de geluidskwaliteit niet ten goede! Zet vervolgens het output level (‘Out Ceiling’) op -3 dBFS. Dan zit je vaak goed met je volume. Het is misschien heel erg kort door de bocht, maar omdat veel podcasts apps je audio toch weer normalisen en dus het volume aanpassen, is dit vaak voldoende als je mix verder goed is. En een bonustip: Waves heeft heel vaak aanbiedingen waardoor je de L1 of L2 voor 30 euro kunt kopen. Hou de site van Waves dus een beetje in de gaten.

8. Hoe hard moet het totaalvolume zijn – Revisited
Wil je een stap verder gaan? En precies weten hoe hard je podcast klinkt? Verdiep je dan eens in LUFS! In deze tutorial leer je alles over LUFS en welke (gratis) LUFS meter je kunt gebruiken. De tutorial gaat over mixen voor TV, maar alles wat aan bod komt geldt ook voor podcasts. Op 1 ding na: Schrijf je podcast weg met een luidheid van -14LUFS, in plaats van -23LUFS wat gangbaar is voor TV.

9. In welk audiobestand moet ik mijn podcast wegschrijven?
Als je tevreden bent met de totaalsound en het level is goed, hoef je je audio alleen nog maar weg te schrijven. Voor podcast is een MP3 met een bitrate van 320 kBps een prima formaat, daar kunnen eigenlijk alle podcast platforms mee overweg. Wil je geen concessies doen en ongecomprimeerde audio gebruiken? Kies dan voor WAV of AIFF, 24 bit, 44.1 of 48 kHz. Wil je meer weten over de verschillende audioformaten? Zie de tutorial ‘Welk audioformaat is het beste?‘.

10. Vragen?
Heb je nou een vraag over het mixen van podcasts die niet in dit lijstje staat? Tip 10 is dan: mail even naar podcast@audiokickstart.com, dan probeer ik je vraag te beantwoorden. En mocht je je podcast opname en mix skills nou verder willen uitbreiden, kijk dan even bij ‘Workshops’ op deze site, daar vind je namelijk ook de workshop ‘Podcasts opnemen en mixen’.